Οι Basta: ένας ξεχασμένος στρατιωτικός οίκος
Ανάμεσα στις λιγοστές πηγές που φωτίζουν τη μεσαιωνική ιστορία της Αρκαδίας, μία οικογένεια εμφανίζεται επανειλημμένα από τον 14ο αιώνα: οι Basta.
Στις πηγές των τελευταίων αιώνων της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας εμφανίζεται κατά διαστήματα μια οικογένεια με το όνομα Basta. Αν και δεν συγκαταλέγεται στους μεγάλους αριστοκρατικούς οίκους της εποχής, οι αναφορές δείχνουν ότι τα μέλη της κατείχαν σημαντικές στρατιωτικές και διπλωματικές θέσεις.
Η πρώτη γνωστή μνεία εντοπίζεται το 1320, όταν ο Θεόδωρος Basta αναφέρεται ως πρέσβης του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β΄ Παλαιολόγου. Λίγα χρόνια αργότερα εμφανίζεται ο Εμμανουήλ Basta σε στρατιωτική υπηρεσία, ενώ κατά τον 14ο και 15ο αιώνα το όνομα συναντάται επανειλημμένα στον χώρο του Μοριά και της δυτικής Ελλάδας.
Το επώνυμο θεωρείται αρβανίτικης προέλευσης και συνδέεται με έναν στρατιωτικό οίκο που φαίνεται ότι είχε ενταχθεί στον μηχανισμό του ύστερου βυζαντινού κράτους. Οι πρώτες γνωστές αναφορές δεν παρουσιάζουν τους Basta ως απλούς στρατιώτες ή τοπικούς άρχοντες, αλλά ως πρόσωπα που κινούνται στον κύκλο της παλαιολογικής εξουσίας. Μετά την Άλωση, κλάδοι της οικογένειας εγκαταστάθηκαν στην Ιταλία, όπου συνέχισαν τη στρατιωτική τους πορεία στην υπηρεσία δυτικών ηγεμόνων.
Η σημαντικότερη μορφή του οίκου υπήρξε ο Γεώργιος (Giorgio) Basta (1544–1607). Γεννημένος στην Ιταλία από οικογένεια αρβανίτικης καταγωγής, ακολούθησε λαμπρή στρατιωτική σταδιοδρομία στην υπηρεσία της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Διακρίθηκε στους πολέμους κατά των Οθωμανών και στις εκστρατείες της Τρανσυλβανίας, φθάνοντας μέχρι τον βαθμό του αυτοκρατορικού στρατάρχη και καθιερώνοντας το όνομα Basta ανάμεσα στους σημαντικότερους στρατιωτικούς της εποχής του.
Η ιστορία του Γεώργιου Basta είναι σχετικά γνωστή. Πολύ λιγότερο γνωστή είναι η προέλευση του ίδιου του οίκου. Εκεί ακριβώς αρχίζει το ενδιαφέρον για την Αρκαδία και το χωριό Βάστα.
Στο επόμενο άρθρο θα εξετάσουμε τη μαρτυρία του Κωνσταντίνου Σάθα, ο οποίος συνέδεσε τον οίκο Basta με τρία χωριά της Πελοποννήσου που έφεραν το ίδιο όνομα.
Σχετικό υλικό
Leave a Reply